📖 آموزش و راهنما
عیار طلا چیست؟
عیار طلا (Karat) معیاری برای اندازهگیری خلوص طلاست و نشان میدهد چه نسبتی از فلز مورد نظر از طلای خالص تشکیل شده است. مقیاس عیار از ۰ تا ۲۴ متغیر است، به طوری که ۲۴ عیار نشاندهنده طلای ۱۰۰٪ خالص است. در ایران رایجترین عیارها ۱۸ و ۲۱ هستند. طلای ۱۸ عیار یعنی ۷۵٪ طلا و ۲۵٪ فلزات دیگر (معمولاً مس و نقره) و طلای ۲۱ عیار یعنی ۸۷.۵٪ خلوص. طلای ۲۴ عیار (۹۹.۹٪ خلوص) بیشتر برای سرمایهگذاری و شمش استفاده میشود.
در بازار ایران، قیمتگذاری طلا معمولاً بر اساس عیار ۱۸ انجام میشود. به همین دلیل وقتی میگوییم «قیمت هر گرم طلا» بدون ذکر عیار، منظور قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار است. برای تبدیل قیمت بین عیارهای مختلف، از ضریب نسبت عیارها استفاده میشود. مثلاً قیمت طلای ۲۴ عیار برابر است با قیمت ۱۸ عیار ضربدر ۲۴/۱۸.
تفاوت طلای آب شده و ساخته شده
طلای آب شده به طلای خام و بدون اجرت گفته میشود که صرفاً بر اساس وزن و عیار قیمتگذاری میشود. این طلا معمولاً به شکل شمش، سکه یا پودر خرید و فروش میشود و نزدیکترین قیمت به ارزش ذاتی طلا را دارد. طلای آب شده بهترین گزینه برای سرمایهگذاری محسوب میشود چون در هنگام فروش کمترین افت ارزش را دارد.
طلای ساخته شده شامل تمامی زیورآلات و محصولات طلاست که علاوه بر ارزش ذاتی طلا، هزینه طراحی، ساخت و اجرت نیز بر آن محاسبه میشود. اجرت طلا معمولاً بین ۳ تا ۲۰ درصد ارزش ذاتی طلاست و بسته به پیچیدگی طراحی و شهرت جواهرساز متفاوت است. هنگام فروش طلای ساخته شده، اجرت معمولاً با درصد کمتری (یا اصلاً) محاسبه میشود که این موضوع باعث ایجاد تفاوت قیمت خرید و فروش میشود.
اجرت و مالیات طلای ساخته شده
اجرت (Making Charge) هزینهای است که طلاساز برای طراحی و ساخت زیورآلات دریافت میکند. این هزینه معمولاً به صورت درصدی از ارزش طلای خام محاسبه میشود. در بازار ایران، اجرت معمولاً بین ۵ تا ۱۵ درصد است اما برای طرحهای خاص و برندهای معروف ممکن است تا ۲۵ درصد هم برسد. اجرت سنگینتر لزوماً به معنای کیفیت بالاتر نیست، بلکه بیشتر نشاندهنده پیچیدگی طرح است.
مالیات و حقالثابت بر ارزش افزوده طلا نیز از دیگر هزینههای مرتبط با خرید طلای ساخته شده است. در حال حاضر مالیات بر ارزش افزوده طلا ۹ درصد است که بر مجموع قیمت طلای خام و اجرت محاسبه میشود. برخی طلافروشان مالیات را جداگانه نشان میدهند و برخی دیگر در قیمت نهایی لحاظ میکنند. آگاهی از این اجزا به شما کمک میکند تا بهترین تصمیم خرید را بگیرید.
سکههای پارسیان و روش محاسبه
سکه بهار آزادی پرمعاملهترین سکه طلای ایران است و وزن خالص آن ۸.۱۳۳ گرم طلای ۲۴ عیار است. نیم سکه ۴.۰۶۶ گرم و ربع سکه ۲.۰۳۳ گرم طلای خالص دارند. قیمت سکهها علاوه بر ارزش طلای آنها، شامل پادیم (حاشیه سود) نیز میشود. پادیم سکه بهار آزادی معمولاً بین ۵ تا ۱۵ درصد ارزش طلای آن است و برای نیم و ربع سکه این حاشیه سود بیشتر است.
سکههای امامی و پارسیان از نظر وزن طلای خالص یکسان هستند اما حاشیه بازار متفاوتی دارند. هنگام محاسبه قیمت سکه با این ابزار، فرض میشود که حاشیه سود لحاظ نشده و صرفاً ارزش ذاتی طلای سکه محاسبه میگردد. برای اطلاع از قیمت واقعی سکه باید به بازار مراجعه کنید.
نکات مهم هنگام خرید و فروش طلا
- همیشه فاکتور خرید شامل تفکیک وزن طلای خام، اجرت و مالیات باشد
- از خرید طلای ساخته شده با اجرت بالای ۱۵٪ خودداری کنید (برای سرمایهگذاری)
- برای سرمایهگذاری بلندمدت، طلای آب شده یا سکه بهار آزادی بهترین گزینه هستند
- هنگام فروش، اجرت طلای ساخته شده معمولاً با تخفیف محاسبه میشود
- قیمت جهانی طلا بر اساس اونس (حدود ۳۱.۱ گرم) در بازارهای بینالمللی تعیین میشود
- از اعتبار و نظارت اتحادیه طلافروشان مطمئن شوید
فرمول محاسبه
در این فرمول، ابتدا وزن طلا را در قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار ضرب میکنیم، سپس ضریب عیار را اعمال میکنیم تا به ارزش طلای خام برسیم. اجرت به صورت درصدی از ارزش خام و مالیات بر مجموع ارزش خام به علاوه اجرت محاسبه میشود.