طلا در سایه جنگ، توافق و رکود تورمی؛ آیا روند صعودی فلز زرد ادامه خواهد داشت؟

طلا همواره یکی از مهم‌ترین دارایی‌های امن در نظام مالی جهانی بوده است. با این حال، بسیاری از سرمایه‌گذاران تصور می‌کنند که هرگونه توافق سیاسی یا کاهش تنش‌های ژئوپلیتیک می‌تواند به پایان روند صعودی طلا منجر شود. بررسی دقیق متغیرهای اقتصادی، مالی و پولی نشان می‌دهد که موضوع به این سادگی نیست.

اگرچه توافق‌های سیاسی ممکن است در کوتاه‌مدت باعث کاهش قیمت طلا شوند، اما عوامل بنیادین اقتصاد جهانی و اقتصاد ایران همچنان از تداوم تقاضا برای این فلز گران‌بها حمایت می‌کنند. در این مقاله تلاش می‌کنیم مهم‌ترین متغیرهای اثرگذار بر بازار طلا را بررسی کنیم.

مقاله تحلیل جامع آينده دلار هم پیشنهاد میشه مطالعه داشته باشید : قیمت دلار تا پایان ۱۴۰۵

---

چرا طلا جهانی در دوره جنگ کاهش قیمت را تجربه کرد؟

برخلاف تصور عمومی، در برخی دوره‌های بحرانی و جنگی شاهد فروش گسترده طلا توسط مؤسسات مالی بوده‌ایم. این مسئله چند دلیل مهم دارد.

1. انقباض مالی و افزایش هزینه نگهداری طلا

افزایش قیمت انرژی و نفت در دوره تنش‌های ژئوپلیتیک، نگرانی نسبت به Inflation (رشد تورم) را افزایش می‌دهد. در چنین شرایطی بانک‌های مرکزی معمولاً سیاست‌های پولی انقباضی را حفظ می‌کنند و نرخ‌های بهره  افزایش می‌یابد.

افزایش نرخ بهره ر، هزینه فرصت نگهداری طلا را بالا می‌برد و بخشی از سرمایه‌گذاران نهادی را به فروش طلا سوق می‌دهد.

۲. اخلال در زنجیره عرضه جهانی

جنگ‌ها معمولاً موجب اختلال در تأمین کالاهای اساسی، انرژی، مواد غذایی و مواد اولیه می‌شوند. بسیاری از شرکت‌ها و دولت‌ها برای تأمین نقدینگی موردنیاز خود، بخشی از ذخایر طلای خود را نقد می‌کنند.

در واقع طلا در چنین شرایطی نقش اصلی خود را به‌عنوان ذخیره ارزش و ابزار تأمین نقدینگی ایفا می‌کند.

۳. پوشش زیان بازار سهام

در دوران بحران، بازارهای سهام معمولاً با افت‌های قابل توجهی مواجه می‌شوند. مؤسسات مالی برای مدیریت پرتفوی سرمایه‌گذاران، بخشی از ذخایر طلایی خود را فروخته و در قیمت‌های پایین‌تر اقدام به خرید سهام می‌کنند تا میانگین قیمت خرید کاهش یابد و فرآیند جبران زیان سریع‌تر انجام شود.

این پدیده که در بازارهای مالی با عنوان Stock Covering شناخته می‌شود، یکی از عوامل فشار فروش بر طلا در دوره‌های بحرانی است.

---

تقاضای عمومی طلا در 2 سال اخیر/

چرا چشم‌انداز بلندمدت طلا همچنان صعودی است؟

در تصویر بالا میبینیم که روند خرید طلا توسط سرمایه گذاران خصوصی و بانک های مرکزی و در راس آنها کشور چین ، در طی سالیان اخیر افزایش پیدا کرده و این مسئله در 2 الی 3 سال اخیر افزایش قابل توجه تری داشته. 2 دلیل مهم برای این افزایش تقاضا وجود دارد:

1. سلاح سازی دلار

 با فریز دارایی های روسیه بعد از جنگ ، اصولا اعتماد به دلار در شرقی ها از بین رفت.

2. ناپایدارای سیستم مالی ایالات متحده آمریکا

 چاپ پول مداوم و کسری بودجه مزمن، این جرقه را در ذهن کشورهایی مثل چین و روسیه و یا حتی کشورهای اروپایی ایجاد کرده که امریکا در آستانه بحران های مالی و اوراق قرضه قرار دارد.

3. احتمال رکود تورمی در اقتصاد جهانی

عاملی که به تازگی به عوامل بالا اصافه شده و میتواند زمینه ساز رشد طلا جهانی باشد ، مسئله رکود تورمی است…! اختلال در عرضه انرژی، افزایش قیمت نفت، محدودیت‌های زنجیره تأمین و رشد هزینه‌های تولید می‌توانند زمینه‌ساز شکل‌گیری رکود تورمی (Stagflation) شوند.

رکود تورمی یکی از مطلوب‌ترین محیط‌ها برای رشد قیمت طلا محسوب می‌شود؛ زیرا همزمان قدرت خرید ارزها کاهش می‌یابد و نگرانی‌های اقتصادی افزایش پیدا می‌کند.

رفع ابهام

باید دقت داشت که طلا به مشابه سال های اخیر رشدهای فزاینده را تجربه نخواهد کرد ، اما این به معنی عدم افزایش آن نیست. همچنین اگرچه عوامل کوتاه‌مدت می‌توانند موجب نوسان قیمت طلا شوند، اما متغیرهای بنیادین همچنان از روند بلندمدت این فلز حمایت می‌کنند. (در اینجا باید به این مهم اشاره کرد که قیمت طلا در ایران توسط 2 پارامتر قیمت انس جهانی و قیمت دلار بازار آزاد کشف میشود)

---

توافق ایران و آمریکا؛ آیا طلا سقوط می‌کند؟

بسیاری از فعالان بازار تصور می‌کنند که توافق احتمالی میان ایران و آمریکا می‌تواند موجب سقوط پایدار قیمت طلا شود.

واقعیت این است که حتی در صورت تحقق توافق، احتمال کاهش کوتاه‌مدت قیمت طلا و ارز در بازار داخلی وجود دارد؛ اما عوامل ساختاری اقتصاد ایران همچنان پابرجا خواهند ماند.

درصورت توافق ، طلا گرچه در کوتاه مدت ریزش قیمتی تا محدوده ۱۵٫۵۰۰ الی ۱۶ را تجربه میکند، اما در بلندمدت مجدد به مسیر صعودی خواهد بازخواهد گشت. استدلال نیز بر طبق این دلایل است:

1. نفت و سیاست های پولی آمریکا

کاهش تنش در خاورمیانه موجب کاهش قیمت نفتی و تغییر رفتاری در اتخاذ سیاست های پولی آمریکا در جهت تسهیل ، مجدد روند انس جهانی را در بلندمدت صعودی میکند.

2. تغییر استراتژی بانک‌های مرکزی بزرگ

از بعد کلان‌اقتصادی، آنچه بیش از پیش اطمینان به بازار طلا را تقویت می‌کند، رفتار بازیگران بزرگ جهانی است. خرید‌های سنگین و مستمر طلا توسط بانک‌های مرکزی اتحادیه اروپا و در صدر همه انها چین در ماه‌های اخیر، پیام روشنی از بی‌اعتمادی به ارزهای فیات و استراتژیِ حفظ ارزش دارایی‌ها در شرایط ناپایداری‌های ژئوپلیتیک است. این تقاضای فیزیکی سنگین، کف‌های قیمتی طلا را در بلندمدت تقویت می‌کند.

همانطور که در تصور زیر مشخص است ، طبق داده های گمرک چین واردات طلا توسط این کشور در ماه مه 2026 برابر با 157 تن میباشد که نسبت به ماه گذشته 10% و نسبت به سال گذشته 40% افزایش یافته و قوی ترین ماه از دسامبر 2024 میباشد.

3. واقعیت‌های ساختاری اقتصاد ایران

• دهه تورم مزمن: اقتصاد ایران دهه‌ای را پشت سر گذاشته که در آن میانگین تورم در محدوده ۳۰ درصد ثابت مانده و شاخص برابری قدرت خرید (PPP) نیز به طور متوسط سالانه ۳۰ درصد افت کرده است.
• انفجار نقدینگی: رشد افسارگسیخته نقدینگی از رقم ۱,۵۰۰ همت در اسفند ۱۳۹۶ به حدود ۱۵,۰۰۰ همت در اسفند ۱۴۰۴، نشان‌دهنده شکاف عمیق میان تولید ناخالص داخلی (GDP) و نقدینگی موجود است. وقتی نسبت رشد نقدینگی به GDP به طور مستمر بالای ۳۰ درصد باقی می‌ماند، انتظارات تورمی همواره در سطح بالایی باقی خواهند ماند.
• بحران نظام بانکی و مدیریت منابع: وضعیت اسف‌بار کفایت سرمایه برخی بانک‌ها (مانند بانک آینده با نرخ منفی ۳۶۰ درصد) در کنار سوءمدیریت در حوزه انرژی و سیاست‌های ارزی، ساختار اقتصادی را چنان دچار فرسایش کرده است که نمی‌توان انتظار داشت با توافقات مقطعی یا تغییرات سیاسی کوتاه‌مدت، مسیر تورمی کشور به راحتی تغییر کند.

به عبارتی اقتصاد ایران طی حدود یک دهه گذشته با موارد زیر مواجه بوده است:

• تورم مزمن و بالا
• رشد قابل توجه نقدینگی
• کاهش مستمر ارزش پول ملی
• کسری بودجه‌های ساختاری
• چالش‌های نظام بانکی
• کاهش قدرت خرید خانوارها

این متغیرها عواملی نیستند که صرفاً با یک توافق سیاسی اولیه از بین بروند.

بنابراین توافق می‌تواند شوک کوتاه‌مدت ایجاد کند، اما لزوماً به معنای پایان روند بلندمدت رشد دارایی‌های مبتنی بر تورم نخواهد بود.

---

دو سناریوی مهم برای آینده طلا

سناریوی اول: تداوم وضعیت فعلی یا صلح ناپایدار

حفظ وضعیت کنونی ، اقتصاد امریکا را در حالت هاوکیش قرار میدهد و طبق مدل های مالی مثل Real interest rate قیمت طلای جهانی در حولی بین 4,200 و 4,600 در پایان 2026 خواهد بود. اگر قیمت دلار در یک حد وسط تا پایان 1405 برابر با 240,000 هزار تومان باشد و انس نیز در محدوده قیمتی 4,200 الی 4,600 دلار باشد، قیمت طلا در محدوده 24,000,000 الی 26٫000٫000 تومان قرار میگیرد که از قیمت کنونی طلا یعنی 18,000,000 تومان ، تقریبا برابر با 33% الی 44% بازدهی خواهد بود.

سناریوی دوم: پایان سریع جنگ و کاهش تنش‌ها

حتی در صورت پایان فوری بحران‌ها نیز آثار اقتصادی آن به سرعت از بین نمی‌رود.

حتی اگر جنگ همین الان تمام شود و فرض کنیم سیاست‌گذاری‌های اقتصادی آمریکا هم به سمت بهبود برود و در نهایت چرخه انبساطی شکل بگیرد، باز هم بعید است اثر نفت ۱۲۰ دلاری، کاهش عرضه کودهای غذایی، کاهش عرضه اوره و اختلال زنجیره تأمین به این سرعت از بین برود. چون از زمان سفارش و بارگیری در بنچمارک‌های نفتی تا ارسال، تحویل و رسیدن به مرحله تولید، حداقل حدود ۳ ماه زمان لازم است. قبل از جنگ این چرخه روزانه و بدون وقفه تکرار می‌شد و هر روز معاملات جدید، روند فروش-بارگیری-ارسال-تولید را حفظ می‌کرد. اما الان، مخصوصاً با ۳ ماه نفت بالای ۹۰ دلار، چسبندگی قیمت ایجاد شده و انبار شرکت‌های تولیدی هم با نفت ۹۰ دلاری یا حتی فیوچرز ۹۰ دلار پر شده است؛ یعنی کالاها با قیمت‌های بالاتر در حال وارد شدن به چرخه تولید هستند.

با فرض حرکت اقتصاد آمریکا و اروپا به سمت رویکرد تسهیلی ، انس به محدوده بین 4,800 الی 5,200 دلار خواهد رسید که در این صورت اگر دلار در پایین ترین نرخ خود یعنی 210,000 تومان معامله شود ، ارزش طلا بین محدوده 24,000,000 الی 26,000,000 تومان خواهد بود.

سناریوی سوم: پایان سریع جنگ اما رویکرد انقباظی غرب

یکی از سناریوهای محتمل این میباشد که تنش ها کاهش یابد ولی آثار اقتصادی آن همچنان باقی بماند. در این شرایط میتوان انتظار داشت که انس در محدوده 4,200 الی 4,600 و نرخ دلار نیز در پایین ترین حالت خود یعنی 210,000 تومان باشد که در این صورت شاهد طلا 22,000,000 الی 23,000,000 تومان باشد.

رفع ابهام

هرکدام از سناریوهای فوق در گذر زمان و با آپدیت شدن داده های اقتصادی ، برای سرمایه گذار شفاف تر میشود.

شفافیت در رابطه با نرخ دلار

برای برسی دلایل ارزش گذاری های فوق در رابطه با دلار ، به مقاله تحلیل جامع دلار تا پایان 1405 مراجعه شود.

---

طلا؛ ابزار حفظ ارزش یا ابزار کسب سود؟

یکی از مهم‌ترین نکاتی که سرمایه‌گذاران باید در نظر داشته باشند این است که طلا الزاماً همیشه بهترین دارایی برای کسب بالاترین بازدهی نیست.

اما در بسیاری از شرایط اقتصادی، طلا می‌تواند نقش مؤثری در حفظ قدرت خرید و پوشش ریسک ایفا کند.

بنابراین نگاه به طلا باید بیش از آنکه صرفاً بر پایه سودآوری کوتاه‌مدت باشد، بر مبنای مدیریت ریسک، حفظ ارزش دارایی و مقابله با تورم شکل بگیرد.

---

جمع‌بندی

بررسی عوامل اقتصادی نشان می‌دهد که کاهش مقطعی قیمت طلا در اثر توافق‌های سیاسی یا فروکش کردن تنش‌های ژئوپلیتیک، لزوماً به معنای پایان روند بلندمدت این فلز گران‌بها نیست.

خرید گسترده بانک‌های مرکزی، نگرانی نسبت به بدهی دولت‌ها، احتمال رکود تورمی، رشد نقدینگی جهانی و چالش‌های ساختاری اقتصاد ایران همچنان از مهم‌ترین عوامل حمایتی طلا محسوب می‌شوند.

از این رو سرمایه‌گذاران باید میان نوسانات کوتاه‌مدت و روندهای بلندمدت تمایز قائل شوند و تصمیمات خود را بر اساس تحلیل داده‌ها، مدیریت ریسک و افق زمانی سرمایه‌گذاری اتخاذ کنند.

world gold

لینک فین مارکت مشاهده قیمت انس جهانی طلا و فلزات دیگر 

مطالعه مقاله رکود تورمی در ایران : رکود تورمی ایران

در تجزیه و تحلیل نموداری ، به این نتیجه میرسیم که طلا در کف چنگال داخلی و در محدوه مناسبی از نظر ورود به سرمایه گذاری میباشد، اما نکته مورد توجه این است که هنوز از منظر پارامترهای ایچیموکو ، در محدوده ایده آل قرار نگرفته. گرچه به این مهم باید توجه کرد که بنیادهای اقتصادی هستند که روندهای نموداری را میسازند. اما برای سرمایه گذاران خیلی محتاط ، محدوده قیمتی 19,500,000 میتواند ورود مطمئن تری باشد.