آزمایشگاه تحلیل ریسک

VaR چیست و سه روش محاسبهٔ آن کدام‌اند؟

ارزش در معرض ریسک (Value at Risk) بیشینهٔ زیان قابل انتظار در یک بازهٔ زمانی مشخص را با سطح اطمینان معین برآورد می‌کند. سه رویکرد رایج:

• VaR تاریخی: مستقیماً از توزیع تجربی بازده‌های گذشته، بدون هیچ فرض توزیعی، محاسبه می‌شود.
• VaR پارامتریک: با فرض توزیع نرمال برای بازده‌ها و استفاده از میانگین و انحراف معیار محاسبه می‌شود — سریع اما به فرض نرمال بودن حساس است.
• VaR مونت‌کارلو: با شبیه‌سازی هزاران سناریوی تصادفی بازده (بر اساس میانگین و انحراف معیار برآوردشده) و محاسبهٔ صدک تجربی به دست می‌آید.

CVaR (Expected Shortfall) چیست؟

CVaR میانگین زیان‌هایی است که فراتر از آستانهٔ VaR رخ می‌دهند — به همین دلیل تصویر کامل‌تری از ریسک دنبالهٔ توزیع (Tail Risk) نسبت به VaR به‌تنهایی ارائه می‌دهد.

مدل‌های GARCH، EGARCH و TGARCH برای نوسان شرطی (Conditional Volatility) در فاز بعدی این آزمایشگاه اضافه می‌شوند.

این ابزار برای اهداف آموزشی و تحقیقاتی است و خروجی آن توصیه سرمایه‌گذاری، مالی یا معاملاتی محسوب نمی‌شود.